【2015年菲律賓文入圍佳作欣賞】2015.05.30 / SONIA RAMOS CHAN / PAGTITIIS…SAKRIPISYO…AT…PASAKIT / PH《忍耐、犧牲與痛苦》
像其他人講述他們各個生命中的故事，我也想分享我的經驗和目前繼續在台灣的經歷。不是為了抄襲，但從中學習得到教訓，當個典範的例子，希望帶給其他讀者朋友的啟發。
我是Sonia Ramos Chan，今年45歲，五個兄弟姊妹中排老二，父母已過世。我在世上有很簡單的願望，但目前還沒實現。我家庭狀況還好，經濟財務支出是靠奶奶的退休金。當她過世時，我們的家庭才陷入困窮與不穩定。我母親是個很善良的人，我的父親也是。但我爸酗酒成習常帶給我們羞辱。我爸活著的時候，是個很愛喝酒的人，喝了酒後就發酒瘋，開始咆哮怒吼、罵髒話，爛醉到無法自己回到家，時常無意識地倒在街上睡。雖然我們已習慣，我們鄉村裡的居民也都知道我們家庭的情況，但我還是深深地受影響，覺得這樣很丟臉，直到父親後來生病之後斷氣。
也因為貧窮，我沒讀完大學，我努力去找工作。我很幸運得在嘎畢德市 (Cavite) 一家製造小朋友腳踏車的工廠找到工作。我和我們家老大還有一個表妹，一起到這裡工作。薪水單薄但比沒收入好。在這裡，我們認識到瑪日琳 (Marilyn)， 她說服我和我的表妹去嫁給台灣人。我們答應了，相信她說的話，如果個性不合，就可以趕快辦離婚，也能歸化國籍。我以為一切就這麼簡單。
民國86年2月20日，雖然沒認識很久，我和我的表妹跟台灣人結婚。心裡有疑慮但我希望能來台灣工作，賺錢寄回去給母親與家人用，讓她們的生活品質更好。這讓我有勇氣和力量去試我的運氣，事情就隨著命運走。
辦完一個簡單的結婚典禮，過了兩個星期，我和我表妹的老公各自先回台灣。同一年，我們倆搭飛機到台灣。飛機還在天空中，我的腦海裡就一片混亂。興奮、期待、緊張、害怕，還有很難形容的感覺。飛機很快的達到目的地，我的心也跳得越來越快。
下午六點，車夫送我到彰化，我的表妹被載到嘉義。車夫是一位老先生，他常帶想娶老婆的台灣男性到菲律賓去。我見到我的公婆，我公公人很好，但沒多久就變了。我的婆婆，看在臉上與講話的方式，就知道她嗓門很大、很愛嘮叨。我的先生是家裡四個兄弟姊妹中的老大，也是獨子。剛來的幾個月還算好，我還有機會去嘉義探視我的表妹。我的先生也會時常帶我去逛夜市，偶爾也會給我一點錢讓我寄回去菲律賓，我的母親和一位阿姨也有來台灣玩。這些都讓我認為我是幸運的。
幾個月過去，我的表妹懷孕了。後來，她已有兩個小孩，我肚子還是沒有好消息。我開始擔心我沒辦法受孕。三年後，我終於懷孕，生了一個小男嬰。我開心極了，認為我的先生和他的家人一定會很高興，特別是在一個重男輕女的台灣社會。但事情不如我想像的那樣，和老公過同甘共苦的生活。我慢慢發現老公的真面目、個性與人格。原來，他年輕時就嗜好酒、賭博、檳榔、色以及毒品。有時候，我會逮到他正在使用禁藥，但我不敢吭聲，害怕去插手。
我們的小孩出生也沒幾個月大，先生就帶我到他上班的衛生紙工廠去上班。我們就這樣在同一家公司，一起進去上班、一起下班回家。剛開始幾個月，工作還算順利，雖然身體很疲累，工作結束回到家還要做很多的家事。但當我領到我的薪水時，我覺得很高興，內心想我的夢想要實現，我可以寄錢回去給菲律賓的家人用了。但半年還沒過，我的老公就開始插手。他自己從老闆那裡拿走我的薪水，錢都沒經過我的手，他只留一千元給我當零用錢。有次我忍不住問他怎麼會這樣，他回答我說，我們應該存錢留給小孩用。但像他們家裡有需要修什麼東西，他也開始叫我一起分擔。我覺得他已經有很大的改變。我沒辦法再寄錢回去給菲律賓的家人，也很少與他們聯絡，因為我的老公不讓我用電話。連我和表妹良好的關係與連絡的方式，也都被他切斷、禁止我跟她連絡。
幾年過去，我全心放在工作上，還有家庭裡面的事情。孩子也慢慢長大，不久就要入學。反而我老公，惡習越來越嚴重，連她母親與兄弟姊妹都拿他沒辦法。
因為我和菲律賓的家人與我的表妹都沒連絡，本來我的表妹還可以帶點消息給我的家人，但後來連我們兩人都沒辦法通話，我表妹就沒事情可以跟他們講。我在菲律賓的家人打電話過來時，我夫家也不讓我接，導致我沒辦法馬上知道娘家母親心臟病發作，送到醫院來不及搶救。要不是因為我表妹不停的撥電話過來，這裡的家人被迫得接電話，才知道我的母親已過世。我和小孩回菲律賓協助處理媽媽的後事，我先生有拿錢出來支付葬禮所有的花費，這我認為是應該的，因為我所有的薪資都被他收走，我手上根本沒半毛錢。在菲律賓的事情處理完以後，我們回了台灣。在我回來之後，像地獄的痛苦生活從此開始。
時間過得越來越久，我先生喝酒賭博的嗜好越來越嚴重，他開始對我施暴。每次他喝醉酒，就把氣放在我頭上。拳頭、踹、踢、在臉上打巴掌、拉扯頭髮，雖然我沒做錯任何事，這就是我得到的。不管小孩在面前，他繼續傷害我。連小孩對他有恐懼症。我全身都被他打傷。這件事情，我隱瞞不敢告訴在菲律賓的家人，也沒對嘉義的表妹講。
雖然這樣，我還是幫助我兩個弟弟來台灣工作。我寄一點錢給他們，但不足的部分就用貸款去繳仲介費。但因為他們簽的契約只是遞補，所以來台灣的時間也沒很久。
我和先生時常吵架，連工作的地方，他都會大聲咆哮我，所以我決定去找別的工作。我到菜園去工作，工作很辛苦，薪水又少但為了孩子，我只能忍耐。我老公把養小孩的責任全推給我，連家裡的支出都要我承擔。而他，很悠閒地過他的生活。到我發現他有外遇，一個有三個孩子的越南女性。每次我要問他這件事情，我們倆就會吵架導致他一次又一次傷害我。有一次他打得過於嚴重，我決定離家出走，躲起來避風。我去一位朋友Cathy家暫時住在那裡，但因為這個地方離我家很近，我不可以在這裡待太久。
在一個深夜裡，我打電話給我的表妹，請她來接我。我的表妹和她的先生很快來到彰化接我。我們到我表妹嘉義的家時，我把所有的事情都告訴他們夫妻，所有我在我先生身上經歷過的，我再也沒辦法隱滿他對我做的傷害，我的手腳都是挫傷和淤青，連臉上都有。我的表妹叫我報警，然後再跟他離婚。兩天後，我老公與我的婆婆、小孩還有衛生紙工廠的老闆，都來我表妹家。我老公發誓他再不會這樣子做，他跟我乞求原諒。我的婆婆也跟我哀求說小孩很可憐，常哭著找媽媽。我也沒再考慮，就跟他們一起回去。前幾個星期還好。幾個月過後，他又回到原本的模樣，對我施暴，使我去警察局報案。我們兩個去面談但也是沒結果，因為他不願意跟我離婚，他只簽說他不會再傷害我。
但這還沒結束，他變本加厲地傷害我。有一天他喝醉回到家，我也不知什麼原因，他突然拉扯我的頭髮，賞我巴掌、用拳頭打我，又是踹又是踢。我哭了一整晚，沒辦法睡著。我趁他不在，趕緊收拾我的東西。我再次請我的表妹來接我，這應該是第三次我叫她來接我，我全身痠痛。雖然不捨，我勉強把孩子留下來。我在想，婆婆和嫂嫂她們不會不照顧我的小孩，不會留下不管。我到嘉義時才能鬆口氣。表妹幫我找工作，我去照顧一位年長者。我的雇主人很好，都很善良。不管我再這麼忙，我的小孩常掛在我心裡。我時常在深夜裡哭，想念孩子。與此同時，我的先生沒再來找我。後來，我聽說他與跟那位越南女性同居在一起。那女人真的拋棄年級比她大的老公，與他們三個年幼的小孩。我老公也有帶她一起回去住在我們家，但時間不久。這個女人和我的婆婆不合，因為她不會做事、邋遢、懶散，除了打扮漂亮，都不會做其他的事情。
我大約一個月沒有回去我的家。但因為太掛心小孩、太想念他了，到後來還是決定回去我們的家。我告知工作的老闆，還有我的表妹，跟他們說我要回去彰化。我沒辦法忍心把小孩放下不管。老闆與我的表妹都能理解我的立場及困境。我的表妹自己本身也是一個母親，所以她沒阻止我。我回去彰化，被婆婆、嫂嫂與我沒出息的老公臭罵一頓，但我只能乖乖接受他們的責罵。在學校，當我小孩看到我的時候，就趕快衝過來抱我，淚流滿面。我看到小孩這樣，我心如刀割。他全身髒兮兮，乾淨的衣服只剩一套。我的眼淚也流不停，緊緊的抱住我的孩子，對自己發誓，不管發生任何事，永遠不會再離開他。
我用幾個星期的時間把整個家裡清乾淨，後來再去找工作。我的朋友介紹我進去一個做襪子的工廠。工作順利，我盡力想辦法把微薄的薪水分配在家裡與小孩所需要的支出，難免有時也要寄錢回去給我的兄弟姊妹。但有時因為工作少，真的沒多餘的錢寄回去，這還讓他們產生不諒解。更痛心的是，當我沒辦法答應他們的請求時，我就聽到一些負面的話。令人傷心不已的是，我以為能體諒我的人（我還跟他們哭訴過），現在反而責備我又讓我難過。因為這樣，我開始避免打電話回去菲律賓。我也有我自己的生活，也有我的煩惱。遇到問題，我也沒地方可以發洩、透氣。
同時，我的老公繼續和他的越南外遇住在一起，他們在外面租房子。只有在他需要回家拿東西，或是和他的外遇吵架，我的老公才會回家。我也試著去跟別的菲律賓男生在一起，但是只令自己傷心又痛苦。從那時開始，我詛咒男人，但我也常禱告，希望我的孩子不會變成這個模樣，因為我的孩子也是男性。我把我的生命重心與專注力全部放在工作與孩子身上。
有一天，我工作加班比較晚回家。回到家時，我孩子還沒到家。平常，他在這個時間應該回來了。我問了婆婆，她說她不知道，也沒看到孩子。我打電話問我的朋友。偶而，我的兒子也會跟她的孩子一起玩，但她說她的兒子在家，我兒子卻不在。我開始擔心，心裡很著急，哭著打電話詢問我的表妹。她說會不會被我的老公帶走了？但事實上我老公已經有幾個星期都沒回來過。我們沒講很久，我就到警察局報失蹤。我和我婆婆到派出所做筆錄，回到家時間已過晚上十一點。我也通知我的嫂嫂們，她們說若有消息會打電話給我。我誠心禱告，求我的兒子平安無事。兒子是我的生命、我的力量。有他在，我才能度過生活所經歷的痛苦與困難。還有，我也沒辦法再受孕了。我的子宮已有病狀，但還好，沒再惡化下去。
不久，我們就接到警察局的電話。他們已獲得我兒子所在的地點，但對方要向我們勒索一筆錢，而我沒辦法付。後來兩方達成一個共同數目，我嫂嫂們也有幫助我。到最後，整個事情解破了，真相露出來，是我的先生與他兩個朋友自導自演，綁架我的兒子。我氣到極點，哪有這麼惡劣的父親會想傷害自己的兒子？隔天，我兒子跟我們說，是他父親和兩個友人，帶他到一間倉庫裡。我的先生開了三萬的金額，這些錢是我婆婆拿出來付的。我的先生答應他會離開我們，永遠不再出現。
他真的離開，但過了一個月又回來，又常回家。我們的生活又變得吵吵鬧鬧。原來，他和外遇的關係有了變化。他慢慢把東西搬回家裡。他開始待在家，很少出門。後來，他生病咳不停吃不下。我婆婆和嫂嫂帶他去檢查，才發現他得了癌症。兩個星期後，他被帶去開刀。婆婆叫我去醫院陪他，雖然我不願意，但也沒輒，得請假去醫院照顧他。在醫院，他照樣對我吼叫，後來我回家叫兒子去照顧他。過一個星期，他出院了。臉色蒼白、身體虛弱，他這次再沒力氣罵人，開口就會咳。從此也沒再看到那個越南女人，任何消息都沒有。
目前，我先生還持續接受化療，進手術房已有三次。感謝我的嫂嫂們的幫忙。偶而，他還是會喊叫但我選擇不理會，心想這可能只是因為身體帶來的病痛。之前的艱難和痛苦、我都已能忍耐也已度過，更何況他現在身體有病。早上去上班前，我會先準備他的早餐。我還會幫他洗身體。儘管之前的忍耐、犧牲與痛苦，我也放不下我對他的責任。在我心內，我還是常禱告，希望上帝再給他機會改變，讓他彌補他對母親、兄弟姊妹、妻子與孩子的缺憾與不足。都到了這地步，他還是會兇我，我也只能增加我的耐心與包容。
當我書寫我自己的故事，我的淚水不停流下來。在腦海裡回想起我走過的路，太多太多的痛苦與犧性，我現在對一些事情還在尋找答案。過了這些經驗，我只知道一件事，我變得更堅強，更有能力去面對生活所帶來的挑戰。有眼睛的人很幸運，他可以看到生活的精彩、五花八門的顏色。有聽力的人也很幸運，他可以聽到每個人的耳語或吶喊。但對我來說，有愛心也能理解、懂得忍耐和原諒，像我這樣，是更幸運。
我很感恩上帝在這段時間，都陪在我身邊，感謝祂在這些測驗中，沒讓我放棄，反而讓我更堅強，繼續地活下去。生命像颱風，你不知道它什麼時候降臨、破壞。當你的基礎很脆弱，你也會被它帶走。如果你的基礎穩定，對上帝有信任和信念，你永遠不會倒。跟颱風一樣，它只能從我們生命中路過，它終究也會停下來，天空平靜後，我們就可以重新出發。
我要感謝生活中所有的人，還有我的孩子。他是我堅強的理由，讓我能面對所有的挑戰，讓我有力氣去應付忍耐、犧牲與痛苦。我要感謝TLAM 和它所有的成員們。因為有你們，我們這些移工才有機會分享，講出我們的故事與經驗。生活的故事和豐富的經驗，當作每位讀者的引導，模範與啟發。不管是快樂或是悲傷，重點是帶給我們好的教訓。像夜晚一樣，黑暗有限，等到日出，太陽出來了，陽光也就來了。陽光陪著我們面對未來，給予我們新的希望！
【2015 Pagpapahayag ng mga Pangalan na Napiling Kasali sa Preliminary Eliminations】2015.05.30 / SONIA RAMOS CHAN / PAGTITIIS…SAKRIPISYO…AT…PASAKIT / PH
Tulad ng iba na nagsalaysay ng kani-kanilang kwento ng buhay ay isa rin ako sa nais magbahagi ng karanasan at patuloy na nararanasan sa kasalukuyan dito sa bansang Taiwan. Hindi man upang tularan, sa halip ay kapulutan ng aral, magsilbing halimbawa at maging inspirasyon sa bawat mkakabasa nito.
Ako si Sonia Ramos Chan, 45 taong gulang, pangalawa sa 5 magkakapatid at ulila na sa mga magulang. May simpleng pangarap sa buhay na hangang ngayon ay nanatiling pangarap pa rin. Maayos naman ang aming pamilya, medyo may kahirapan pero nakakaraos din sa tulong ng aming lola na isang pensyonada. Subalit ng ito’y pumanaw ay malaking kawalan din sa aming pamilya. Mabait ang aking ina at ganun din ang aking ama. Subalit ang bisyo na pag-iinom ng aking ama ang madalas na magbigay sa amin ng kahihiyan. Isang lasengero ang aking ama nung ito ay nabubuhay pa, halos hindi na nito makayanang umuwi ng bahay, at kung saan saan na lang natatagpuang lumpasay sa kalasingan. Maingay, nagmumura at halos mawala na sa sariling katinuan kapag may epekto na ito ng alak. Bagaman nasanay na kami sa ganung sitwasyon at maging ang mga tao sa lugar namin ay nasanay narin ay dama ko parin ang kahihiyang dulot nito. Hangang siya ay magkasakit at tuluyang bawian ng buhay.
Hindi ako nakatapos sa Kolehiyo dahil narin sa kakapusan, kaya’t sinikap kong maghanap na lang ng trabaho. Sa Cavite ay pinalad akong makapagtrabaho sa isang pagawaan ng bisekletang pambata. Dito’y nakasama ko ang kapatid kong panganay at pinsan. Nagtiis sa mababang sahod; mainam kaysa walang pagkunan. Nakilala namin dito si Marilyn na siyang humikayat sa amin ng pinsan ko na mag asawa ng Taiwanese. Napapayag niya kami sa paniniwala sa mga sinabi niya na maari din namang idivorce agad kung sakaling di namin makasundo at makakuha na kami ng citizenship. Inakala kong ganun kadali ang lahat.
February 20, 1997, hindi man lubusang kilala ay nagpakasal kami ng pinsan ko sa taiwanese, May takot sa dibdib ko pero ang kagustuhan kong makarating ng Taiwan at makapagtrabaho upang maiahon ang aking ina at mga kapatid ang nagbigay ng lakas ng loob at tapang sa akin na makipagsapalaran at sumunod sa lahat ng nangyayari.
Makalipas ang 2 lingo matapos ang simpleng kasalan ay bumalik na kaagad ng Taiwan ang napangasawa naming mag pinsan. Taong 1997 noon sa himpapawid pa lamang ay samo’t sari na ang naglalaro sa aking isipan. Ang excitement, kaba, takot at iba pang emosyong mahirap maipaliwanag. Papalapit ng papalapit sa pagbaba ang eroplano habang palakas ng palakas naman ang kaba sa dib dib ko. Bandang 6:00 pm na ng hapon ng ako’y maihatid ni papasang sa bahay ng aking napangasawa sa Changhua. Si papasang ay ang isang matandang Taiwanese na siyang nagsasama sa Pilipinas ng mga taiwanese na gustong mag asawa ng mga Pilipina. Samantala nahuling ihatid ang pinsan ko na napadpad naman sa Chiayi county. Nakilala ko ang aking mga inlaws, ang byenan kong lalaki ay may kabaitan subalit di nagtagal ay pumanaw rin agad ito, ang aking byenang babae ay mababanaag ang pagkabungangera sa mukha at pananalita pa lamang nito. Panganay sa 4 na magkakapatid ang aking napanagasawa at
nag iisang lalaki lamang ito. Ok naman ang mga naunang lingo at buwan ko dito minsan ay nadadalaw pa namin ang pinsan ko sa Chiayi. Madalas din ay ipinapasyal ako ng aking asawa sa night market, minsan ay nabibigyan pa ako ng kahit konti para ipadala ko sa pilipinas. Nakapagbakasyon din dito ang aking Ina at tiyahin…bagay na inakala kong isa ako sa mapalad. Lumipas ang ilang buwan nabuntis na ang pinsan ko at halos magdadalawa na ang anak nito ay hindi parin ako nabubuntis bagay na aking ipinangamba na baka hindi ako magkaanak. Tatlong taon pa ang lumipas bago pa ako nabuntis at pinalad na magkaroon ng isang anak na lalaki. Walang paglagyan ang aking kasiyahan alam ko na matutuwa ang aking asawa at ang pamilya nito dahil napakahalaga dito sa Taiwan ang pagkakaroon ng anak na lalaki. Na kabaligtaran sa aking inaasahan mula sa aking asawa, unti unti kong natuklasan ang tunay na kulay,pag uugali at pagkatao ng lalaking inakala kong makakaagapay ko sa
hirap at ginhawa. Alak, sugal, nganga, babae at droga mga bisyong ginagawa na niya nung siya ay binata pa. Minsan ay nahuhuli ko siyang gumagamit ng bawal na gamot subalit nanatili akong tahimik at takot na makialam.
Ilang buwan pa lamang ang aming anak noon ay ipinasok na niya ako ng trabaho sa pagawaan ng tissue kung saan siya nagtatrabaho. Sabay kaming pumapasok at sabay din umuuwi, naging maayos naman ang mga naunang buwan ng aking pagtatrabaho bagaman sobra pagod dahil paglabas galing sa trabaho ay tambak naman ang gawaing bahay.Sa pagtangap ko ng aking sahod may tuwa akong naramdaman inisip kong ito na ang simula na matupad ko ang pangarap ko para sa aking pamilya at nakakapadala narin ako sa kanila sa pilipinas. Wala pang kalahating taon ako sa trabaho ko ay pinakialaman na ng asawa ko ang sahod ko. Hindi ko na ito nahahawakan at siya na mismo ang kumukuha sa amo namin, halagang isang libo lamang ang ibinibigay niya sa akin na pang allowance. Minsan ay di ko na matiis na magtanong bakit ganun ang sagot niya’y kailangan daw naming mag ipon pra sa aming anak.. Kahit sa mga bagay na ipinapagawa sa bahay nila ay hinihingan na niya ako ng share. Ramdam ko na
talaga ang napakalaking pagbabago niya, hindi na ako nakakapadala sa pilipinas, madalang na akong makatawag dahil sa ayaw narin niya akong pagamitin ng telepono at kahit ang magandang relasyon at komunikasyon naming magpinsan ay naputol narin dahil ipinagbawal narin niya. Lumipas ang ilang taon ibinuhos ko parin ang aking atensyon sa trabho maging sa mga gawain sa bahay, lumalaki narin ang aming anak at di magtatagal ay mag aaral narin ito.Samantala ay lalo pang lumalala ang bisyo ng asawa ko maging ang kanyang Ina at mga kapatid ay wala na ring magawa dito.
Dahil sa kawalan ko ng komunikasyon sa pilipinas at sa pinsan ko tanging sa pinsan ko na lamang nakikibalita ang pamilya ko na wala rin namang masabi ang pinsan ko dahil maging kaming dalawa ay hindi na nkakapagbalitaan. At kahit kapag tumatawag ang pamilya ko sa pilipinas ay hindi nila ipinapakiusap sa akin. Dahilan upang hindi ko kaagad nalaman na inatake sa puso ang aking ina at hindi na ito umabot sa hospital. Dahil sa walang tigil na pagtawag ng pinsan ko ay napilitan naring sagutin ng byenan ko ang tawag at duon pa lang nalaman na wala na ang aking ina. Nakauwi kaming mag anak sinagot ng asawa ko ang funeral at ang iba pang expenses sa aking ina, na dapat lang naman dahil lahat naman ng sinasahod ko ay napupunta sa kanya at ni hindi ko na nahahawakan. Matapos maisaayos ang lahat sa pilipinas ay kaagad na rin kaming bumalik ng Taiwan at sa aming pagbabalik ay dito nagsimula ang aking kalbaryo at mala impyernong pamumuhay.
Habang tumatagal ay palala ng palala ang bisyo ng asawa ko. Nagsimula narin na makatikim ako ng pananakit mula sa kanya. Na sa tuwing malalasing ito ay ako ang palagi niyang pinag iinitan. Suntok, sipa, sampal at sabunot ang napapala ko sa kanya kahit wala akong nagagawang kamalian at kahit nakikita ng aming anak ang ginagawa niya ay patuloy parin siya sa pananakit niya maging anak nami’y nagkaroon na ng pobia sa mga ginagawa niya.. Halos buobog ang katawan ko sa pnanakit niya bagay na inilihim sa aking pamilya sa pilipinas maging sa pinsan ko sa chiayi.
Kahit ganun ang sitwasyon ko ay natulungan ko parin ang dalawa kong kapatid na lalaki na makapag apply dito kahit utang ay pinapadalan ko sila ng allowance at sa icash na lamang sila nangutang ng kanilang ipinang placement fee. Subalit dahil sa replacement lang ang maging kontrata nila ay di rin sila nagtagal dito sa taiwan.
Sa madalas naming pag aaway ng aking asawa na kahit sa trabaho ay madalas niya akong pagmumurahin at sigawan ay mas pinili ko na lamang maghanap ng ibang trabaho. Nakapagtrabaho ako sa gulayan, mabigat at mababa ang sahod pero pinagtiyagaan ko at pinagtiisan para sa anak ko. Lahat ng responsibilidad sa anak ko ay ibinigay ng asawa ko sa akin maging mg gastusin sa bahay habang siya ay patuloy na nagpapsarap sa buhay. Hangang matuklasan ko na may kinakasama itong vietnamese, vietnamese na may 3 anak. Sa tuwing magtatanong ako sa kanya tungkol dito ay nauuwi sa pag aaway hangang pauli ulit na naman niya akong saktan. Minsan sa sobrang pangbubogbog niya sa akin ay ipinasya kong lumayas at magtago, sa bahay ng isang kaibigan na si Cathy duon ako pansamantalang nagtago pero dahil sa malapit lang ito sa amin ay di rin ako pwedeng magtagal. Kaya’y sa kalagitnaan ng hating gabi ay tinawagan ko ang pinsan ko at nagpasundo ako, kaagad naman tumugon ang
pinsan ko kasama ang asawa niya ay sinundo nila ako sa changhua.Pagdating namin sa bahay ng pinsan ko sa chiayi ay duon ko pa lamang naikwento sa mag asawa ang lahat ng pangyayari, lahat ng dinadanas ko sa aking asawa bagay na hindi ko na maitatangi ang pananakit nito dahil sa dami ng pasa ko sa braso at hita maging sa mukha. Sabi ng pinsan ko ipapulis ko at tuluyan na akong makipaghiwalay. Lumipas ang dalawang araw ay natunton ako ng asawa ko sa bahay ng pinsan ko, kasama ang byenan kong babae, ang anak ko at ang amo niya sa pabrika ng tissue. Nangako ito na di na siya uulit, humingi ng tawad at nagmakaawa rin byenan ko dahil kawawa daw anak ko palaging umiiyak hinahanap aako. Kaya naman di na ako nagdalawang isip at sumama na ako pauwi. Maayos naman ang mga naunang lingo, Makalipas ang ilang buwan ay bumalik na naman ang pananakit niya hangang sa magsumbong na ako sa mga pulis, pinagharap kami pero nauwi parin sa wala dahil ayaw naman niyang makipag
divorce, pumirma siya na hindi na niya ako sasaktan,
Pero hindi parin natapos duon ang lahat ng pananakit niya nasundan pa ito ng mas matindi. Isang araw na umuwi siya at nakainom ay bigla na lamang akong sinabunutan,sampal, sontok at tadyak na naman ang napala ko na wala akong alam na dahilan. Magdamag akong di nakatulo sa kakaiyak inayos ko ang mga gamit ko habang wala siya. Muli akong nagpasundo sa pinsan ko halos patatlong beses na ito na nagpasundo ako sa pinsan ko, grabe na naman ang sakit ng katawan ko sa bugbog. Masakit man ay napilitan akong iwan ang anak ko katwiran ko ay di naman ito pbabayaan ng byenan ko at ng mga hipag ko. Pagdating ko ng chiayi ay dun pa lamang ako nakapahinga. Inihanap ako ng pinsan ko ng trabho kahit pag aalaga ng matanda ay pinasukan ko mababait naman ang aking mga naging amo, pero kahit anong gawin kong pag aabala ay ang anak ko parin ang palagi kong naiisip dahilan ng madalas na pag iyak ko sa gabi. Samantala hindi na rin ako hinanap ng asawa ko at nabalitaan
ko na lamang na nagsasama na ito ng vietnamese, tuluyan na nitong iniwan ang matandang asawa at ang 3 kaliliitan pang mga anak. Iniuwi narin ito ng asawa ko sa bahay pero hindi rin nagtagal dahil hindi rin ito makasundo ng byenan ko dahil walang alam na trabaho, burara, tamad at walang alam kundi magpaganda.
Halos mag isang buwan din akong wala sa bahay dahil sa sobrang pag alaala sa naiwan kong anak ay ipinasya ko ring umuwi na lamang, nagpaalam ako sa amo ko at sa pinsan ko na babalik na ako sa changhua dahil sa hindi ko talaga kayang iwan at pabayaan ang anak ko, bagay na naunawaan naman nila. Tulad ko ay ina rin ang pinsan ko kaya wala naman akong narinig sa kanya. Umuwi ako ng Changhua nilunok kong lahat ang sermon mula sa byenan ko at mga hipag ko, ganun din sa walang kwenta kong asawa.Mula sa school ay nakita ako ng aking anak kaagad agad itong tumakbo at yumakap sa akin habang umiiyak, parang biniyak ang puso ko sa habag at awa ko sa anak ko, nanlilimahid ito sa dumi ang pabahay at pamasok nito ay halos iisa na lamang, Walang tigil sa pagpatak ang aking mga luha sa mahigpit kong pagkakaakap sa aking anak ay isinumpa ko sa sarili ko na kahit anong mangyari ay hinding hindi ko na siya iiwan.
Makalipas ang isang lingong linisan ng napakaduming bahay ay naghanap akong muli ng trabaho at ipinasok ako ng aking kaibigan sa pabrika ng medyas. Naging maayos naman ang trabhao ko kahit papano pinagkakasya ang maliit na sahod sa lahat ng gastusin sa anak ko at sa bahay, kung minsan ay di maiwasang makapagpadala parin sa aking mga kapatid. Pero kung minsan na mahina ang gawa ay wala talaga akong maipadala sa kanila, bagay na ikinasasama nila ng loob sa akin. Ang masakit pa ay makakarinig pa ako ng masasakit na salita mula sa kanila kapag hindi ko sila npapagbigyan sa kanilang mga kahilingan. Nakakasma ng loob na ang mga taong inaakala kong makakaunawa sa akin at madadaingan ko ay siya pang manunumbat sa akin at magbibigay ng sama ng loob. Dahil dito’y iniwasan ko ng magtatawag sa pinas masakit man ay may sarili din akong buhay at problema na wala akong mahingahan kundi ang sarili ko.
Samantala tuluyan ng nagsama ang aking asawa at ang kabit niyang vietnamese, nagrent sila ng bahay at umuuwi lamang ang asawa ko kapag may kailangan sa bahayo di kaya’y mag aaway sila ng vietnamese niya. Sinubukan ko rin makipagrelasyon sa kapwa ko pilipino pero pasakit lang din ang aking naranasan, kaya mula noon ay isinumpa ko na ang mga lalaki, bagay na palagi kong ipinagdarasal na hindi maging ganun ang ugali ng anak ko dahil lalaki rin ito.. Itunuon ko na lamang sa trabaho at sa anak ko ang atensiyon at buhay ko.
Isang araw ay ginabi ako ng uwi dahil sa may ot ako pag uwi ko ng bahay ay wala pa anag anak ko na dapat sana’y datnan ko na ito sa bahay, tinanong ko ang byenan ko pero wala rin itong alam at dir in daw nakita ang anak ko. Tumawag ako sa kaibigan ko para alamin kung nandun ang anak ko dahil madalas na magkalaro ito ng anak niya pero naroon ang anak niya at wala ang anak ko. Bagay na sobra ko nang ikinabahala, abot abot na ang kaba ko,umiiyak na ako na tinawagan ang pinsan ko at sinabi kong nawawala ang anak ko. Sinabi ng pinsan ko na baka isinama ng ama pero ilang lingo ng di umuuwi ang asawa ko ang sabi ko sa kanya. Di na nagtagal ang usapan namin, ipinagbigay alam namin sa pulis na nawawala ang anak ko. Halos inabot na kami ng byenan ko ng gabi sa police station sa pagbibigay ng statement. Lampas na alas 11:00 ng gabi kami nakauwi, naitawag narin sa mga hipag ko ang pangyayari, Tatawagan na lamang daw kami kung may makuhang impormasyon. Abot abot
ang pagdarasal ko na sana’y huwag mapahamak ang anak ko, ang anak ko ang buhay ko ang inspirasyon ko, ang lakas ko kung bakit natitiis ko ang lahat nga hirap at pasakit na dinadanas ko sa buhay ko. Isa pa’y hindi narin ako magkakaanak pa nuon dahil nagkasakit narin ako sa matress dahil sa asawa ko pero naagapan agad ito at di na lumala.
Pagakuwi namin ng bahay ay may tawag na kaagad mula sa pulisya natunton na ang anak ko kung nasaan pero humihingi ito ng malaking halaga na wala naman akong pagkukunan. Matapos magkasundo sa halagang hinihingi at maayos ang usapan sa tulong narin ng aking mga hipag ay saka lumabas ang totoo, na ang aking walanghiyang asawa ang may pakana ng lahat na kasama ang 2 kaibigan niya sa pagkuha sa sarili niyang anak. Halos isumpa ko ang aking asawa sa sobrang galit, napakasama niya para ilagay sa kapahamakan ang sarili niyang anak. Kinabukasan ay sinabi ng anak ko sa amin na ang Papa nga niya at 2 kaibigan nito ang nagsama sa kanya sa isang bodega. Humingi ng 30,000 ang asawa ko na kaagad namang ibinigay ng byenan ko, nangako itong lalayo na at di na magpapakita pa. Umalis nga ito pero makalipas ang isang buwan ay muli itong bumalik, madalas na namang umuwi ng bahay, nagsimula na namang maging impyerno ang buhay naming mag ina. Kaya pala ganun ay
nagkakalabuan na sila ng kinakasma niyang vietnamese. Unti unti ay hinakot na ang mga gamit niya pabalik sa bahay, madalang narin itong umalis dahil nagkasakit ito,ubo ng ubo at di makakain, kaya ipinacheck up ito ng aking byenan at ng aking mga hipag at natuklasan na may digestive cancer ito. Makaraan ang 2 lingo ay inischedule itong operahan at matapos maoperhan ay ako pa ang inutusan ng byenan ko na magbantay sa hospital dahil walang magbabantay dito. Wala akong nagawa ayaw ko man ay napilitan akong mag absent sa trabho para bantayan siya, pero kahit sa hospital ay palagi parin niya akong sinisigawan kaya umuwi na lamang ako at ang aking anak na lamang ang pinagbantay ko dahil kinabukasan naman ay walang pasok. Makalipas ang isang lingo ay naiuwi na ito ng bahay. Maputla at payat na ito, hindi narin masyadong mkapagmura dahil inaatake ng ubo sa tuwing magsasalita. Hindi na nagpakita ang kinasama niyang vietnamese at hangang ngayon ay wala narin
balita dito.
Sa ngayon ay patuloy parin ang pagchemo sa asawa ko sa tulong ng aking mga hipag, tatlong beses narin itong naoperahan, Kung minsan ay naninigaw parin ito pero di ko na pinapansin iniisip ko na lamang na marahil ay dala na lamang ito ng sakit na kanyang nararamdaman, natiis ko nga lahat ng hirap nuon nagyon pa na may sakit na siya, yan na lamang ang iniisip ko. Binibilan ko siya ng almusal bago ako pumasok sa trabaho minsan ay ako parin ang nagpapaligo sa kanya. Sa kabila ng aking ” PAGTITIS…SAKRIPISYO AT PASAKIT” na naransan mula sa kanya ay hindi ko parin magawang pabayaan at talikuran ang pagiging asawa ko sa kanya. Sa kaibuturan ng aking puso ay palagi parin siyang kasama sa aking mg dasal na sana’y bigyan pa siya ng Panginoon na maituwid ang lahat ng kanyang mga pagkakamali at mapunan ang lahat ng kanyang mga pagkukulang bilang anak, kapatid, asawa at ama ng aming anak. Ngayon ay madalas parin siyang magsungit sa mga pagkakataong medyo ok
ang
pakiramdam niya. Pero patuloy kong dinudugtungan ang paputol ko ng pasensiya at mas dinadagdagan ko pa ang aking pang unawa.
Habang sinusulat ko itong aking kasaysayan ay walang tigil sa pagpatak ang aking mga luha, lahat ay muling nanariwa sa aking isipan ang sobra sobrang hirap na aking pinagdaanan at pinagdadaanan sa kanya. At sa kawalan ay may mga tanong parin akong pilit na inihahanap ng kasagutan. Iisa lang ang alam ko ngayon na sa lahat ng aking naranasan…nalampasan ay lalo akong pinatapang at pinatibay na patuloy na harapin ang dagok ng buhay. Totoong mapalad ang mga taong may mga mata upang makita ang tunay na kulay ng mundo, ang mga taong may mga tenga upang marinig ang bulong at sigaw ng bawat isa,…subalit para sa akin ay mas mapalad ang mga taong tulad ko na may Pusong handang umunawa, magtiis at magpatawad.
Salamat sa Panginoon sa pag gabay niya sa akin sa lahat ng sandali ng aking buhay, salamat dahil hindi niya ako pinabayaan na sumuko sa lahat ng pagsubok na aking naranasan bagkus ay pinatatag niya ako na patuloy na harapin ang buhay. Ang buhay ay parang bagyo di mo alam kung kailan ito darating upang tayo’y salantain, sirain at kung mahina ang iyong pundasyon ika’y tuluyang tatangayin at dadalhin sa kawalan, pero kung ang ating pundasyon ay matatag at ang ating tiwala at pananampalataya sa Panginoon ay buo kailan man ay hindi tayo mabubuwag. Tulad ng bagyo ito ay dadaan lang sa buhay natin hihinto rin ito…kakalma at muli tayong makakapagsimula,
Salamat sa mga taong naging bahagi ng aking buhay at karanasan, at sa aking anak na siyang dahilan upang ako’y maging matatag, upang ang lahat ng aking ” PAGTITIS…SAKRIPISYO AT PASAKIT” sa buhay ay patuloy kong harapin at labanan. Salamat sa “TLAM” at sa lahat ng bumubuo nito dahil sa inyo ay nagkaroon kaming mga migrants ng pagkakataon na maibahagi at maisalaysay ang bawat karanasan na aming naranasan at patuloy na dinadanas. Buhay at karanasang magsisilbing gabay, halimbawa at inspirasyon ng bawat makakabasa nito. Maganda man o malungkot ang ating masilayan ang mahalaga’y mag iiwan ito sa atin ng magandang aral. Tulad ng gabi, ang kadiliman ay may hanganan…muling sisikat ang araw na magbibigay ng liwanag…..liwanag na magsisilbing gabay natin upang harapin ang bukas at magbibigay ng panibagong PAG-ASA!
